1. Home
  2. /
  3. สภาพลุ่มน้ำ
ภูมิประเทศและภูมิอากาศ

สภาพลุ่มน้ำ

สภาพลุ่มน้ำ

จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีพื้นที่ตั้งอยู่ในเขตลุ่มน้ำสาละวิน 12,643.52 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 99.10 ของพื้นที่จังหวัด และมีพื้นที่ตั้งอยู่ในเขตลุ่มน้ำปิง 123.75 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 0.97 ของพื้นที่จังหวัด

มีรายละเอียด ดังนี้

(1) ลุ่มน้ำสาละวิน

ลุ่มน้ำสาละวินตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศไทย มีพื้นที่ลุ่มน้ำรวมทั้งสิ้น 19,103.50 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ใน 4 จังหวัด โดยพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขตจังหวัดแม่ฮ่องสอน  พื้นที่บางส่วนของจังหวัดตากและเชียงใหม่ และในจังหวัดกำแพงเพชรมีพื้นที่เพียงเล็กน้อย ลักษณะภูมิประเทศของลุ่มน้ำส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสูงชัน คดเคี้ยว มีแนวต่อมาจากเทือกเขาหิมาลัย มีความต่างระดับมาก จากบริเวณปากแม่น้ำซึ่งมีความสูงประมาณ 200 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง จนถึงยอดเขาแม่ยะมีความสูง 2,005 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ลักษณะภูมิประเทศที่ซับซ้อนนี้ ก่อให้เกิดลุ่มน้ำย่อยที่มีความแตกต่างกัน ทั้งลักษณะลุ่มน้ำและทิศทางการไหลของแม่น้ำสายหลัก  ลำน้ำสายหลัก ได้แก่ แม่น้ำปาย ซึ่งมีต้นกำเนินจากเทือกเขาแดนลาว ลำน้ำเมยซึ่งมีต้นกำเนิดจากเทือกเขากั้นเขตแดนไทย-สหภาพพม่า แม่น้ำยวมซึ่งมีต้นกำเนินจากเทือกเขาแดนลาวอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ลำน้ำสาขาของแม่น้ำยวมได้แก่ แม่น้ำปอน และน้ำแม่ละหลวง

ลุ่มน้ำสาละวิน แบ่งพื้นที่ออกเป็น 4 กลุ่มลุ่มน้ำสาขา / 17 ลุ่มน้ำสาขา ได้แก่ 

  1. กลุ่มลุ่มน้ำสาขาปาย ประกอบด้วยลุ่มน้ำสาขา 6 ลุ่มน้ำ ได้แก่ แม่น้ำปายตอนบน ห้วยแม่สา น้ำของ น้ำแม่ปายตอนล่าง น้ำแม่สะมาด และน้ำแม่สุริน 
  2. กลุ่มลุ่มน้ำสาขายวม ประกอบด้วยลุ่มน้ำสาขา 6 ลุ่มน้ำ ได้แก่ แม่น้ำยวมตอนบน น้ำแม่ลาหลวง แม่น้ำยวมตอนล่าง น้ำแม่สะเรียง น้ำแม่ริด และน้ำแม่เงา 
  3. กลุ่มลุ่มน้ำสาขาสาละวิน ประกอบด้วยลุ่มน้ำสาขา 2 ลุ่มน้ำ ได้แก่ แม่น้ำสาละวินตอนบน และน้ำแม่แงะ 
  4. กลุ่มลุ่มน้ำสาขาเมย ประกอบด้วยลุ่มน้ำสาขา 3 ลุ่มน้ำ ได้แก่ แม่น้ำเมยตอนบน ห้วยแม่ละเมา และแม่น้ำเมยตอนล่าง

จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีพื้นที่ในเขตลุ่มน้ำสาละวิน 12,643.52 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 99.10 ของพื้นที่จังหวัด และร้อยละ 66.18 ของพื้นที่ในลุ่มน้ำสาละวิน และอยู่ใน 3 กลุ่มลุ่มน้ำสาขา ดังนี้

  1. กลุ่มลุ่มน้ำสาขาปาย อยู่บริเวณตอนบนของลุ่มน้ำสาละวิน ในจังหวัดแม่ฮ่องสอนและเชียงใหม่ มีพื้นที่ลุ่มน้ำรวม 6,233.08 ตารางกิโลเมตร อยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 5,101.64 ตารางกิโลเมตร ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสูง มีที่ราบลุ่มน้ำมีพื้นที่ไม่ใหญ่มากนักอยู่บริเวณอำเภอปายและเมืองแม่ฮ่องสอน แม่น้ำปาย มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาดอยลิถี และดอยธาตุ ซึ่งเป็นเส้นกั้นพรมแดนประเทศไทย และประเทศสหภาพพม่า ในเขตอำเภอปาย มีทิศทางไหลจากทางทิศเหนือลงมาทิศใต้ แล้วไหลจากทิศตะวันออกไปทางทิศตะวันตก ผ่านจังหวัดแม่ฮ่องสอน และออกจากเขตประเทศไทย ที่บ้านน้ำเพียงดิน อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ซึ่งอยู่ห่างจากจุดบรรจบกับแม่น้ำสาละวิน ในเขตประเทศสหภาพพม่า ประมาณ 60 กิโลเมตร รวมความยาวของลำน้ำโดยประมาณ 230 กิโลเมตร ความยาวลำน้ำในเขตประเทศไทยประมาณ 180 กิโลเมตร  ลำน้ำสาขาที่สำคัญของแม่น้ำปาย ได้แก่ ห้วยแม่สา น้ำของ น้ำแม่สะง่า น้ำแม่สุริน และน้ำแม่สะมาด เป็นต้น
  2. กลุ่มลุ่มน้ำสาขายวม อยู่บริเวณตอนกลางฝั่งตะวันออกของลุ่มน้ำสาละวิน ในจังหวัดแม่ฮ่องสอนและตาก มีพื้นที่ลุ่มน้ำรวม 6,084.61 ตารางกิโลเมตร มีพื้นที่อยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 5,649.35 ตารางกิโลเมตร แม่น้ำยวมมีต้นกำเนิดจากเทือกเขาดอยประตูเวียง และดอยน้ำพอง ในเขตอำเภอขุนยวม แม่น้ำมีทิศทางไหลจากเหนือลงใต้ แม่น้ำยวม ไหลผ่านอำเภอขุนยวม แม่ลาน้อย และแม่สะเรียง เมื่อบรรจบกับน้ำแม่เงาที่บ้านสบเงา แล้วมีทิศทางไหลไปทางตะวันตกลงสู่แม่น้ำเมย ก่อนถึงจุดบรรจบแม่น้ำเมยและแม่น้ำสาละวินเล็กน้อย ลักษณะภูมิประเทศมีลักษณะเรียวยาวในแนวเหนือ-ใต้ เทือกเขาด้านตะวันออกเป็นเส้นกั้นระหว่างกลุ่มลุ่มน้ำสาขายวม และลุ่มน้ำแม่แจ่ม ซึ่งเป็นลุ่มน้ำสาขาของแม่น้ำปิง แม่น้ำยวมมีความยาวลำน้ำประมาณ 240 กิโลเมตร ลำน้ำสาขาที่สำคัญ ของแม่น้ำยวม ได้แก่ น้ำแม่ลาก๊ะ น้ำแม่ลาหลวง น้ำแม่สะเรียง น้ำแม่ริด และน้ำแม่เงา 
  3. กลุ่มลุ่มน้ำสาขาสาละวิน อยู่บริเวณตอนกลางฝั่งตะวันตกของลุ่มน้ำสาละวิน มีพื้นที่ลุ่มน้ำ 1,892.57 ตารางกิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศมีลักษณะเรียวยาวในแนวเหนือ-ใต้ ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน อยู่ในเขตอำเภอแม่สะเรียง และสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีลำน้ำสาขาที่สำคัญคือ แม่น้ำแงะ ไหลจากเหนือลงใต้ 

(2) ลุ่มน้ำปิง

ลุ่มน้ำปิง ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของประเทศไทย มีพื้นที่ลุ่มน้ำรวมทั้งสิ้น 34,536.83 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ใน 9 จังหวัด พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขตจังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ตาก และกำแพงเพชร พื้นที่บางส่วนของจังหวัดนครสวรรค์ และในจังหวัดแม่ฮ่องสอน สุโขทัย ลำปาง เชียงราย มีพื้นที่เพียงเล็กน้อย แม่น้ำปิงมีต้นกำเนิดในทิวเขาผีปันน้ำในเขตอำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ไหลจากทิศเหนือลงมาทางทิศใต้ผ่านพื้นที่ในเขตจังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ตาก มาบรรจบกับแม่น้ำวังที่จังหวัดตาก และไหลผ่านจังหวัดกำแพงเพชรไปบรรจบกับแม่น้ำน่านที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ มีความยาวทั้งสิ้น 740 กิโลเมตร ลำน้ำสาขาที่สำคัญได้แก่ แม่แตง แม่งัด แม่กวง แม่ขาน แม่แจ่ม รวมทั้งแม่น้ำวังซึ่งเป็นสาขาหลักที่ใหญ่ที่สุดด้วย

ลุ่มน้ำปิงแบ่งพื้นที่ออกเป็น 20 ลุ่มน้ำสาขา ได้แก่ แม่น้ำปิงตอนบน น้ำแม่งัด แม่น้ำแม่แตง แม่น้ำปิงส่วนที่ 2 น้ำแม่ริม น้ำแม่กวง น้ำแม่งาน น้ำแม่ลี้ น้ำแม่กลาง แม่น้ำปิงส่วนที่ 3 น้ำแม่แจ่มตอนบน น้ำแม่แจ่มตอนล่าง น้ำแม่หาด น้ำแม่ตื่น แม่น้ำปิงส่วนที่ 4 ห้วยแม่ท้อ คลองวังเจ้า คลองแม่ระกา คลองสวนหมาก และแม่น้ำปิงตอนล่าง

จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีพื้นที่ในเขตลุ่มน้ำปิง 123.75 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 0.97 ของพื้นที่จังหวัด และร้อยละ 0.36 ของพื้นที่ในลุ่มน้ำปิง และในพื้นที่ลุ่มน้ำสาขาของลุ่มน้ำปิง 5 ลุ่มน้ำสาขา ได้แก่ แม่น้ำแม่แตง น้ำแม่ริม น้ำแม่งาน น้ำแม่แจ่มตอนบน และน้ำแม่แจ่มตอนล่าง 

Message us
Translate »