ประเพณีกินข้าวใหม่ อนุรักษ์วิถีชาติพันธุ์ลาหู่ดำห้วยเฮี๊ยะ

ประเพณีกินข้าวใหม่ หรือที่เรียกว่า “ จ่าสือจา” เป็นการถวายสิ่งศักดิ์สิทธ์ ไหว์บรรพบุรุษ ซึ่งเชื่อมโยงจากจุดกำเนิด คือวิถีเกษตร เพราะเกษตรคือบ่อเกิดทั้งเรื่องวัฒนธรรมาและความเชื่อ จึงทำให้ประเพณีกินข้าวใหม่ที่จัดขึ้น เมื่อพี่น้องชนเผ่าปลูกข้าว ปลูกพืชผัก ก่อนจะแบ่งปันหรือกินก็จะทำพิธีกินข้าวใหม่ เป็นการแลกเปลี่ยนข้าวใหม่ซึ่งกันและกันของแต่ละครอบครัว ประเพณีนี้จะเริ่มต้นเมื่อข้าวแตกรวงประมาณเดือนสิงหา-กันยาของทุกปี ประชาชนในหมู่บ้านแต่ละครอบครัวก็จะเตรียมข้าวใหม่ พืชผัก มีทั้งข้าวสาร ข้าวโพด ผักต่างๆ อย่างละ 1 คู่ ใส่ตะกร้าไปแลกเปลี่ยนกับเพื่อนบ้าน เป็นการขอบคุณ ดิน น้ำ ป่าไม้ เทวดา บรรพบุรุษ ให้ลูกหลานทุกครอบครัวมีความเจริญรุ่งเรือง มีพืชพันธุ์ธัญญาอาหารอุดมสมบูรณ์ อีกทั้งยังมีความเชื่อว่ามนุษย์เรานั้นต้องกินก่อนหนูหรือแมลงต่างๆ โดยจะมีการเต้นจ่าคึเพื่อเป็นการเต้นบวงสรวงเทพเจ้า ซึ่งการเต้นจ่าคึ นั้น เป็นประเพณีที่สืบทอดกันมายาวนานของชนเผ่าล่หู่ มักนิยมเต้นในประเพณีกินวอ (ปีใหม่) ประเพณีกินข้าวใหม่และพิธีกรรมเรียกขวัญ หรือทำบุญ เลี้ยงผีต่าง ๆ เวลาคนในชุมชนไม่สบายก็จะมีการทำบุญเลี้ยงผี ส่วนการเต้นจ่าคึ คือ แคน การเต้นก็จะแตกต่างออกไปแล้วแต่จังหวัดเสียงแคนโดยผู้ใหญ่จะอยู่วงใน ผู้ชายจะอยู่วงนอก และนอกจากนี้วิถีชีวิตที่ยังหลงเหลือเป็นร่องรอยแห่งอัตลักษณ์และภูมิปัญญา ของชนเผ่าลาหู่ห้วยเฮี๊ยะ คือการตีเหลือตีมีดแบบดั้งเดิมโบราณที่สืบทอดส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นมาอย่างยาวนานนับ 100 ปี

Message us
Translate »